ملك شاه حسين بن ملك غياث الدين / محمد بن شاه محمود سيستانى
66
احياء الملوك ( تاريخ سيستان تا عصر صفوى ) ( فارسى )
مراجعت نمود . قبل از وصول او طاهر بمرد و پسرش حسين قائممقام شد . حسين از آمدن خلف واقف شده ، در قلعهء شهر تحصن نمود و خلف سيستان را محاصره كرده ، از طرفين جمع كثير كشته و مجروح شده ، عاقبت حسين اظهار انكسار بر درجات دولت خود مشاهده كرده ، عرضه داشتى نزد منصور سامانى فرستاده امان طلبيد و نشان منصور در آن باب به خلف رسيد . حسين از سيستان بيرون آمده به بخارا رفت و خلف در آن مملكت متمكن شد . و بعد از وقايع مذكوره خلف را با سلاطين سامانى و ملوك ديالمه و غزنه منازعات و محاربات دست داد . [ 30 ] و خلف در اواخر حال بدست سلطان محمود غزنوى گرفتار شد و در جوزجانان محبوس گشت . و چون مدت چهار سال در آن ديار اوقات گذرانيد . نوشتهاى كه به ايلك خان ارسال داشته بود بدست سلطان افتاد و خلف را از آن قلعه به قلعهء ديگر فرستاده ، اوقات حياتش در حبس ثانى بپايان رسيده ، حكومت سيستان به نواب سلطان محمود منتقل شد و احيانا يكى از آل صفار نيز حكومت ميكرد . اما مؤلف ترجمهء يمينى حالات خلف و پادشاهى او را بر اين نهج مرقوم قلم عنبرين رقم نموده كه در اين حكايت مشروح و مثبوت ميگردد . بعون الله و توفيقه . ذكر پادشاهى خلف ابن احمد از انتظام تا اختتام امير خلف از اكابر ملوك جهان بود ، و بكرم و سخاوت و شجاعت و بذل مال و علم و ادب و فصاحت و بلاغت موصوف ، و شعراى زمان از عرب و عجم به مدح طرازى او مشعوف بوده ، فضلاى جهان ديباچهء تصانيف خود بنام نامى او تزئين ميدادند ، و از فوايد احسان و انعام او بهرهور بودند . و اكابر علما را جمع نموده تا در تفسير قرآن تصنيف مستوفى نمودند مشتمل بر اقاويل مفسران و تاويل متقدمان . امثال و ابيات موشح در آن نسخه معتبر گنجانيده و داد بلاغت داده . بيست هزار دينار رعايت مصنفان و مؤلفان آن تفسير نموده و نسخهء اين تفسير در مدرسهء صابونى نيشابور مخزون بود ، در قضيه غزوان « 1 »
--> ( 1 ) - غزان .